*** Bản dịch từ bài viết của Anthony Faiola và Souad Mekhennet trên Washington Post ***

Chỉ với một đôi giày đá bóng, Anis Ben-Hatira đã vượt qua khỏi sự kỳ thị sắc tộc với người Hồi giáo ở khu Bắc Berlin và trở thành một cầu thủ chuyên nghiệp.

Trong một doanh trại quân đội Đức đến nay vẫn còn lưu lại một tấm ảnh, khi người con trai nổi tiếng có gốc gác là người Tunisia nhập cư đăng ký tham gia quân ngũ. Và một trong những phần thưởng trong những năm tháng này chính là là việc anh cùng nhiều đồng đội khác đã có vinh dự diện kiến Tổng thống Angela Merkel.

“Tôi từng được xem là hình tượng cho những người Hồi giáo nhập cư,” Anis Ben-Hatira, 28 tuổi, nói.

Mới chỉ tháng trước, anh còn là thành viên của CLB Darmstadt.

Anis Ben-Hatira, một người Hồi giáo từng được xem là hiện tượng tại Bundesliga (Ảnh: Washington Post)
Anis Ben-Hatira, một người Hồi giáo từng được xem là hiện tượng tại Bundesliga (Ảnh: Washington Post)

Trong những năm thời gian gần đây, người dân tại các quốc gia phương Tây bắt đầu có cái nhìn không mấy thiện cảm về người Hồi giáo, và đó là lý do khiến người hùng một thời này đột nhiên rơi xuống vực thẳm – ngay khi anh tưởng như đang đạt đến vinh quang cao nhất trong sự nghiệp. Câu chuyện về việc anh bị loại khỏi đội bóng và phải sống một cuộc đời lưu vong đã đặt ra một câu hỏi rằng: Trong khi cỗ xe thời gian đang lăn bánh nhanh đến chóng mặt, thì điều gì đã khiến người Hồi giáo phải nhận những cái nhìn “khác biệt” đến vậy?

Với việc Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ và hàng loạt những vụ tấn công trên khắp châu Âu, người Hồi Giáo – đặc biệt là những phần tử Hồi giáo cực đoan – đang phải nhận những ánh nhìn đầy ác cảm. Chính nguy cơ về chủ nghĩa khủng bố đã khiến cho cả thế giới phải thay đổi cái nhìn như vậy. Nhưng bên cạnh việc tìm ra những kẻ cực đoan trong hàng triệu tín đồ Hồi giáo chính là một thử thách cho quyền tự do tôn giáo.

Có một sự thật là ngay cả ở nước Đức – quốc gia đã tiếp nhận hơn một triệu người Hồi giáo lưu vong giờ cũng đang ngả về phía những lời cảnh báo về nguy cơ của những kẻ Hồi giáo cực đoan của Tổng thống Mỹ Trump. Đứng trước một cuộc tái bầu cử dự kiến là rất khó khăn và phản ứng dữ dội của dân chúng về vấn đề an ninh, bà Merkel đã kêu gọi một lệnh cấm mới về việc không cho người Hồi giáo đeo mạng che mặt và cho phép cởi mở hơn khi sử dụng thuật ngữ “khủng bố Hồi giáo”.

Bà Angela Merkel (Ảnh: Twitter)
Bà Angela Merkel (Ảnh: Twitter)

Trước bầu không khí căng thẳng hiện tại, mối lo về những kẻ khủng bố cực đoan đang ảnh hưởng đến mọi khía cạnh, dù cho đó là một thần tượng thể thao đi nữa.

“Họ tìm cách xua đuổi chúng tôi,” Ben-Hatira nói như vậy trong cuộc phỏng vấn đầu tiên kể từ sau khi rời khỏi đội bóng.

Hồi giáo chính là người Do Thái mới!!!

“Mặt bạn phải thật dày”

Trong suốt trận giao hữu giữa một đội bóng Belarus với ngôi nhà mới của anh ở Thổ Nhĩ Kỳ – Gaziantepspor, Ben-Hatira liên tục ngã dúi dụi trên sân. Một cầu thủ đối phương dẫm lên chân anh, khiến giày tuột ra.

“Ông có thấy không?” Anh hét lên bằng tiếng Đức với vị trọng tài không tỏ ra quan tâm gì đến tình huống đó. Vài phút sau, rốt cuộc tiếng còi cũng cất lên – nhưng anh là người bị thổi phạt.

“Giờ thì tôi đã làm gì nào?” – anh bực tức.

Đó là một năm tồi tệ với Anis Ben-Hatira.

Anis Ben-Hatira trong màu áo Darmstadt (Ảnh: The Sun)
Anis Ben-Hatira trong màu áo Darmstadt (Ảnh: The Sun)

Là con trai của người đầu bếp xứ Tunisia – người đã đến kiếm sống trong một nhà hàng kiểu Pháp cũ ở Tây Berlin từ những năm 1970, Ben-Hatira luôn bị xem là “kẻ lạc loài”. Anh lớn lên với những lời nói từ đám trẻ con, hay thậm chí là cha mẹ chúng, gọi anh là “Kanake” – một từ lóng tiếng Đức mang tính miệt thị với những người gốc Thổ và Ả Rập.

“Bạn phải học cách trở nên mặt dày.” – Anh nói.

Ben-Hatira đáp trả bằng bóng đá, và anh trở thành một ngôi sao trẻ. Anh đã đặt chân đến các đội bóng hàng đầu ở Berlin, Hamburg và Frankfurt, và năm ngoái, anh chuyển đến Darmstadt – khi đội bóng này đã giành được một suất lên chơi tại giải đấu cao nhất của nước Đức – Bundesliga.

Nhờ tích cực tham gia các hoạt động ủng hộ trẻ em nghèo tại Berlin, Ben-Hatira được nhận phần thưởng cấp quốc gia và được vinh danh trên toàn quốc. Anh thường xuyên đến thăm hỏi các bệnh nhi bị ung thư, và thậm chí còn là một trong những người được góp mặt trong video cổ vũ lòng yêu nước với tựa đề “Tôi cũng là người Đức”.

Ben Hatira thường xuyên thăm hỏi các bệnh nhi ung thư (Ảnh: Facebook)
Ben Hatira thường xuyên thăm hỏi các bệnh nhi ung thư (Ảnh: Facebook)

Với Ben-Hatira – người đến nay vẫn tự nhận rằng mình “Không hẳn là một người Hồi giáo cuồng tín” – tiền bạc và sự nổi tiếng dường như không ảnh hưởng đến đức tin. Anh cũng tham gia vào những tranh cãi trong giới Hồi giáo, và khiến cho danh tiếng của mình bị ảnh hưởng khi có những phát ngôn tiêu cực về Israel trong cách đối xử với người Palestine vào năm 2014 – khi xung đột tại giải Gaza đang leo thang.

Cho rằng mình cần phải có thêm nhiều hành động cộng đồng, anh tìm đến với tổ chức quốc tế Ansaar – một nhóm những người Hồi giáo được lập ra bởi rapper người Đức đã cải đạo – Joel Kayser. Tổ chức này tuân thủ các quy định rất chặt chẽ. Phụ nữ khi tham gia hội đều phải mang mạng che mặt, còn nam giới phải để râu theo đúng phong tục Hồi giáo.

Điều dẫn anh đến với tổ chức này, theo Ben-Hatira, là sự “cải hoán” và được tổ chức bởi một nhóm nhỏ người điều hành với mục tiêu quyên góp cho các tổ chức từ thiện. Quan trọng hơn cả, là tổ chức này sẵn sàng đến những nơi mà người khác ít khi dám đặt chân đến như Somalia hay Syria. Năm ngoái, Ben-Hatira đã hỗ trợ tài chính cho Ansaar trong dự án xây dựng một đường nước sạch tại giải Gaza. Tháng 12 vừa rồi, anh cũng đã có một chuyến đi cùng tổ chức này tới Ghana.

Anh thường xuyên tham gia các chuyến đi hỗ trợ cộng đồng ở các nước (Ảnh: Middle East Eye)
Anh thường xuyên tham gia các chuyến đi hỗ trợ cộng đồng ở các nước (Ảnh: Middle East Eye)

Khi đó, hẳn Ben-Hatira không thể ngờ rằng những việc làm của mình sẽ phải trả giá bằng chính công việc, hay thậm chí là sự nghiệp của anh.

Những tranh cãi quanh tổ chức từ thiện

Ben-Hatira không bao giờ giấu giếm những hoạt động cộng đồng của mình. Anh thường xuyên đăng hình các hoạt động của Ansaar lên mạng xã hội, và cũng từ đó, nhiều vấn đề đã nảy sinh.

Giới chính trị gia cấp quốc gia và địa phương đều đặt câu hỏi tại sao một người Hồi giáo kiểu mẫu lại gắn liền hình ảnh của mình với một tổ chức lạ lẫm như vậy. Truyền thông nước Đức bắt đầu dẫn lại những nghi vấn cho rằng tổ chức này tài trợ cho các hoạt động quân sự. Tổ chức từ thiện này quyết định khởi kiện, và các tòa báo in những lời cáo buộc nói trên đều phải rút lại tin bài của mình. Không có bằng chứng nào cho thấy Ansaar tài trợ cho khủng bố.

Nhưng họ đã phạm sai lầm khác. Hơn hai năm trước, tổ chức này đã đứng ra tổ chức các hoạt động gây quỹ cho một nhánh của tổ chức Hồi giáo cực đoan Salafi. Trong nhóm này có Pierre Vogel, một nhà hùng biện người Đức đã cải giáo, người từng kêu gọi tổ chức một buổi cầu hồn cho thủ lĩnh al-Qaeda Osama bin Laden sau khi ông này chết ở Pakistan.

Ben-Hatira thường xuyên cập nhật cuộc sống của mình trên mạng xã hội (Ảnh: Facebook)
Ben-Hatira thường xuyên cập nhật cuộc sống của mình trên mạng xã hội (Ảnh: Facebook)

Sau những buổi làm việc với lực lượng an ninh nước Đức, Ansaar quyết định đình chỉ mọi hoạt động gây quỹ này. Nhưng với hầu hết dân Đức – bao gồm cả lực lượng tình báo – thì nhóm này giờ mới “lộ mặt thật”.

Các nhân viên của cục Tình báo Đức (giấu tên) cho biết dù không tìm thấy bằng chứng cho thấy Ansaar thúc đẩy hành vi bạo lực, nhưng họ vẫn mô tả tổ chức này là “cực đoan”, bởi các quy định nghiêm ngặt về phong tục Hồi giáo. Hơn nữa, các nhân viên này đều nói rằng họ nghi ngờ tổ chức này cũng có những “chân rết” trong vùng chiến sự – nơi họ vẫn thường hoạt động.

Thế nhưng một khi các bằng chứng là không rõ ràng, thì Ansaar vẫn là một tổ chức hợp pháp ở Đức. Ít nhất là đến nay, họ vẫn chưa bị cáo buộc chính thức nào.

Trong khi đó, Ủy ban An ninh Đức cho biết một trong những tuyên bố chỉ trích lớn nhất nhằm vào nhóm này chính là việc họ mở một phòng khám sức khỏe ở Idlib, Syria – nơi al-Qaeda đang nắm quyền kiểm soát – dựa trên những thông tin họ tìm thấy trên internet nhưng không thể chứng thực. Ansaar phủ nhận việc này, và khẳng định rằng họ không hợp tác với các chiến binh.

Kayser – Giám đốc của Ansaar – khẳng định rằng, tại châu Phi, tổ chức này đã xây một ngôi nhà tình thương cho trẻ mồ côi thuộc cả Hồi giáo và Thiên Chúa giáo tại Boko Haram, đồng thời góp tiền xây dựng bệnh viện tại thành phố đổ nát Aleppo thuộc Syria – và hợp tác cùng Mũ Trắng – một tổ chức từ thiện có nhiệm vụ cứu trợ người dân tại Syria. Họ mang nước sạch và cung cấp lương thực cho những vùng bị tàn phá nặng nề. Tại Somalia, tổ chức này cũng hợp tác với các nhóm cứu trợ từ Mỹ khác trong lĩnh vực y tế.

Đường nước sạch được Ansaar tài trợ tại Dải Gaza (Ảnh: Ansaar.de)
Đường nước sạch được Ansaar tài trợ tại Dải Gaza (Ảnh: Ansaar.de)

“Về cơ bản là chúng tôi bị ghét bỏ.” – Kayser nói.

Báo cáo tình báo nội địa của Đức về hoạt động của nhóm này tại vùng Bắc sông Rhine-Westphalia có nói, Ansaar đã hỗ trợ xậy dựng nhà thờ Hồi giáo tại một số cộng đồng mà tổ chức này đã đi qua, và tổ chức này khẳng định đó là một “nhiệm vụ kép”.

Nếu người khác chung tay xây nhà thờ, thì chẳng ai nói một câu. Nhưng nếu người Hồi giáo xây nhà thờ thì sẽ có tên trong báo cáo tình báo?

VĐV là hình mẫu của xã hội

Dù chưa thể nói rằng những hoạt động cộng đồng này của Ben-Hatira là đúng hay sai, nhưng nó rõ ràng đã ảnh hưởng đến vị thế của anh trong xã hội.

Ba tuần trước khi mọi chuyện xảy ra, những tờ bướm được rải đầy trong một trận đấu của Darmstadt nói rằng nhóm Hồi giáo của Ben-Hatira là “phần tử cực đoan”.

Nhà tài trợ của CLB, dựa trên những thông tin từ chức sắc về vấn đề này, đã lập tức triệu tập ban lãnh đạo CLB và yêu cầu giải thích. CLB ban đầu dựa theo số đông phản đối Ansaar và cho rằng Ben-Hatira tham gia một nhóm từ thiện nào khác, đồng thời cho rằng việc đó là “vấn đề cá nhân”. Nhưng trong buổi nói chuyện cuối cùng vào ngày 24/1 vừa rồi, đội bóng đã quyết định ra tối hậu thư: Anh phải dừng các công việc xã hội hiện tại hoặc rời CLB.

Và Ben-Hatira quyết định ra đi, anh tin rằng quyền tự do tôn giáo của mình là đúng đắn và những bằng chứng cho thấy Ansaar không làm gì sai.

CLB từ chối đưa ra bình luận về việc này, nhưng giới chính trị Đức thì tung hô đó là một bước đi đúng đắn.

Ben-Hatira quyết định ra đi vì không muốn chối bỏ đức tin của mình (Ảnh: DW)
Ben-Hatira quyết định ra đi vì không muốn chối bỏ đức tin của mình (Ảnh: DW)

“Chúng ta không thể chấp nhận việc một cầu thủ chuyên nghiệp như Ben-Hatira lại có dính líu tới những tổ chức cực đoan và bị điều tra bởi cục tình báo,” Peter Beuth, Bộ trưởng Nội vụ của Bang Hesse, nói. “Các VĐV hàng đầu đều mang trong mình một nhiệm vụ. Họ là hình mẫu của mọi người, đặc biệt là giới trẻ – tầng lớp luôn coi họ là những anh hùng.”

Sẵn sàng lưu vong vì đức tin

Việc hợp đồng của Ben-Hatira bị hủy bỏ đã nhận được sự cảm thông lớn trong cộng đồng người Hồi giáo ở Đức. Hầu hết những người dân Hồi giáo đều chọn cánh im lặng, bởi họ biết vị thế của mình quá yếu ớt để có thể tham gia một cuộc tranh luận mang tính sắc tộc vào thời điểm này. Nhưng những rapper nổi tiếng, chủ yếu là người gốc Ả Rập và Thổ Nhĩ Kỳ, đều công khai ủng hộ Ben-Hatira. Điều đó khiến anh có thêm rất nhiều CĐV người Hồi giáo, và những gì họ thấy chính là việc người hùng của họ bị phân biệt đối xử.

“Nếu các người gọi Anis là khủng bố, thì tất cả chúng tôi đều là khủng bố!!!” một chàng trai trẻ đã viết lên tường facebook của Ben-Hatira như vậy.

Sau vụ việc này, anh trở thành một thứ kịch độc, đến mức không đội bóng Đức nào muốn dính dáng đến anh.

Rồi sau đó, anh nhận được cuộc gọi từ Elyasa Sume.

Ben-Hatira cùng Sume (Ảnh: ntvspor)
Ben-Hatira cùng Sume (Ảnh: ntvspor)

Một người Đức gốc Thổ, và là đội trưởng của CLB chuyên nghiệp Gaziantepspor thuộc cộng đồng người Hồi giáo ở Thổ Nhĩ Kỳ, Sume và Chủ tịch của đội bóng này đã theo dõi sát sao vụ việc của Ben-Hatira ở nước Đức. Và BLĐ đội bóng này cho rằng đây là một cơ hội bằng vàng để sở hữu tài năng này, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng người Hồi giáo.

Ben Hatira khẳng định, anh không hề hối hận về quyết định ra đi.

Họ muốn tôi rời khỏi những người đang làm những việc tốt đẹp mà không đưa ra được một bằng chứng thuyết phục nào,

anh trả lời sau buổi tập ở gần Địa Trung Hải – cách nơi anh đã sinh ra – phía Bắc Berlin – hơn 1.800 dặm .

“Điều đó còn quan trọng hơn cả sự nghiệp của tôi.”

 

Advertisements